Co to jest mnożenie? Grupy, tablice i skakanie po osi

Mnożenie jako szybkie dodawanie: grupy równych liczb, tablica kropek i przemienność. Wprowadzenie dla pierwszych klas.

Mnożenie i dzielenieKlasy 1–3

Wyobraź sobie, że masz 4 pudełka i w każdym leżą po 3 klocki. Ile klocków jest razem? Możesz dodawać: 3 + 3 + 3 + 3 = 12. Ale gdy pudełek jest 20, takie dodawanie trwałoby bardzo długo. Dlatego ludzie wymyślili mnożenie: skrócony zapis dodawania takich samych liczb. Zapisujemy 4 · 3 = 12 i czytamy „cztery razy trzy równa się dwanaście”.

Mnożenie to grupy po tyle samo

Pierwsza liczba mówi, ile jest grup, a druga – ile elementów w każdej grupie. W zapisie 4 · 3 jest 4 grupy po 3 elementy. W zapisie 3 · 4 jest 3 grupy po 4 elementy. Wynik jest taki sam, bo w obu przypadkach klocków jest po prostu tyle samo.

Znaczenie znaku „·”Zapis a · b znaczy: weź liczbę b, aż a razy, i dodaj. To samo co b + b + … + b, gdzie b występuje a razy.

Tablica kropek: mnożenie w prostokącie

Ułóż kropki w rzędy i kolumny. Dla 3 · 5 narysuj 3 rzędy po 5 kropek: razem 15. Taka tablica to prostokąt. Jeśli obrócisz kartkę, zobaczysz 5 rzędów po 3 kropki: 5 · 3 = 15. Dzięki temu rozumiemy, że kolejność czynników nie zmienia wyniku: a · b = b · a. Znamy tę własność jako przemienność mnożenia.

Prostokątna tablica ma jeszcze jedną zaletę: pomaga policzyć pole prostokąta. Kwadraciki o boku 1 cm ułożone w 3 rzędy po 5 dają pole 15 cm². Mnożenie jest więc nie tylko skróconym dodawaniem, ale też sposobem liczenia powierzchni.

Skoki po osi liczbowej

Narysuj oś liczbową i zrób 4 skoki po 3 pola, zaczynając od zera. Zatrzymasz się na 12. Każdy skok to jedna grupa. Taki obrazek pokazuje, że wyniki mnożenia przez 3 to liczby: 3, 6, 9, 12, 15… Ciąg liczb, które powstają po kolei, nazywamy wielokrotnościami trójki.

Szczególne przypadki

  • Mnożenie przez 1: 1 grupa po 7 to 7, czyli 1 · 7 = 7. Liczba się nie zmienia.
  • Mnożenie przez 0: 0 grup albo grupy po 0 elementów dają zero. Zatem 0 · 8 = 0 i 8 · 0 = 0.
  • Mnożenie przez 10: dopisujemy zero z prawej strony, np. 10 · 6 = 60.
  • Mnożenie przez 2 to podwajanie: 2 · 7 = 7 + 7 = 14.
Przykład z życiaW paczce jest 6 ciastek, a Ola kupiła 4 paczki. Razem ma 4 · 6 = 24 ciastka. Jeśli dołoży jeszcze jedną paczkę, będzie 5 · 6 = 30 ciastek, czyli o 6 więcej. Zauważ, że każde zwiększenie liczby grup o 1 dodaje jedną grupę.

Jak uczyć się tabliczki mnożenia?

Najlepiej zaczynać od łatwych: ×1, ×2, ×10, ×5 (wyniki kończą się na 0 lub 5). Potem ×3 i ×4 (podwojenie podwojenia). Trudniejsze ×6, ×7, ×8 i ×9 łatwiej opanować, gdy znasz już wcześniejsze. Dzięki przemienności wystarczy znać połowę tabliczki: 7 · 3 to to samo co 3 · 7. Ćwicz krótko, ale codziennie.

Zadania

1. Zapisz dodawanie 5 + 5 + 5 + 5 + 5 + 5 jako mnożenie i oblicz.

Pokaż rozwiązanie
6 · 5 = 30 (sześć grup po pięć).

2. Ile kółek jest na tablicy 7 rzędów po 4 kółka? Zapisz dwoma sposobami.

Pokaż rozwiązanie
7 · 4 = 28 oraz 4 · 7 = 28. W obu przypadkach 28 kółek.

3. W klasie są 3 rzędy ławek, w każdym po 6 uczniów. Ilu jest uczniów?

Pokaż rozwiązanie
3 · 6 = 18 uczniów.

Typowe błędy

  • Dodawanie zamiast mnożenia: 4 · 3 = 7 (błąd, to 12).
  • Mylenie 0 · 5 z 1 · 5.
  • Przekonanie, że 3 · 4 i 4 · 3 to różne liczby.

Zapamiętaj

  • Mnożenie to szybkie dodawanie takich samych liczb.
  • a · b = b · a.
  • a · 1 = a, a · 0 = 0.

Mnożenie w prostokątach i w grach

Planszówki i gry komputerowe są pełne mnożenia: jeśli rzucisz 3 kostkami po 4 oczka, zdobędziesz 12 punktów. Karty, kafelki i plansze mają rzędy i kolumny, więc liczba pól to właśnie iloczyn. Szachownica ma 8 · 8 = 64 pola. Kartka w zeszycie w kratkę, na której jest 20 kratek w rzędzie i 15 rzędów, ma 300 kratek. Rozglądaj się za takimi tablicami wokół siebie.

Zadania do samodzielnego układania

Spróbuj sam ułożyć trzy zadania tekstowe, w których trzeba pomnożyć: jedno o cukierkach, jedno o kołach w rowerach i jedno o rzędach krzeseł w sali. Zapisz działanie i odpowiedź. Taka zamiana ról (ty jesteś autorem zadania) bardzo dobrze utrwala rozumienie mnożenia. Poproś dorosłego, aby sprawdził, czy zadania są logiczne i czy wyniki się zgadzają.

Mnożenie a dodawanie powtarzane

Gdy liczysz wielokrotnie takie same liczby, szybciej jest mnożyć. 15 + 15 + 15 + 15 = 60 to 4 · 15. Aby policzyć 4 · 15 w głowie, rozbij 15 na 10 i 5: 4 · 10 = 40 i 4 · 5 = 20, razem 60. Rozbijanie liczb to ważna umiejętność, która przyda się przy mnożeniu pisemnym.

Sprawdź się!

Zagraj w temacie

Komentarze

Dodaj komentarz

Komentarz pojawi się po zatwierdzeniu. Adres e-mail nie będzie widoczny. Nie podawaj danych osobowych dziecka.