Pole mówi, ile miejsca zajmuje figura płaska, na przykład kartka. Bryły, takie jak pudełko, kostka czy akwarium, mają jeszcze wysokość, więc mierzymy w nich coś innego: objętość. Objętość to liczba, która mówi, ile miejsca zajmuje bryła, czyli ile jednakowych sześcianików mieści się w jej wnętrzu.
Sześcianik jednostkowy
Do liczenia objętości potrzebna jest miara. Jest nią sześcianik o krawędzi 1 jednostki. Jeśli krawędź ma 1 cm, to jego objętość to 1 cm³ (czytamy: jeden centymetr sześcienny). Jeśli bryła składa się z 12 takich sześcianików, jej objętość wynosi 12 cm³.
Liczenie warstwami
Gdy sześcianików jest dużo, nie liczymy ich po kolei. Dzielimy bryłę na warstwy, tak jak piętra w bloku.
- Policz, ile sześcianików mieści się w jednej warstwie na dole. Jeśli podstawa ma 4 rzędy po 3 sześcianiki, to jest ich 4 · 3 = 12.
- Policz, ile jest warstw. To po prostu wysokość, na przykład 2.
- Pomnóż: 12 · 2 = 24 sześcianiki.
Przykłady
Pole czy objętość? Jak się nie pomylić
- Pole liczymy w cm² (kwadraciki), a objętość w cm³ (sześcianiki). Mała cyfra przy jednostce mówi, ile wymiarów ma miara.
- Pole farby, którą pomalujesz pudełko z zewnątrz, to pole powierzchni. Ile mieści się w środku, to objętość.
- Dwa różne pudełka mogą mieć tę samą objętość. Pudełko 8 × 1 × 1 i pudełko 2 × 2 × 2 mają po 8 cm³, choć wyglądają zupełnie inaczej.
Najczęstsze błędy
- Dodawanie wymiarów zamiast mnożenia: 5 + 3 + 2 = 10 to nie jest objętość pudełka 5 × 3 × 2.
- Zapisanie cm² zamiast cm³ w odpowiedzi.
- Pominięcie ukrytych sześcianików w rysunku budowli: te, które są pod innymi, też trzeba policzyć.
Sprawdź siebie
1. Prostopadłościan ma podstawę 6 cm × 2 cm i wysokość 3 cm. Ile sześcianików o objętości 1 cm³ się w nim zmieści?
Pokaż rozwiązanie
2. Oblicz objętość sześcianu o krawędzi 3 cm.
Pokaż rozwiązanie
3. Z 20 sześcianików ułożono prostopadłościan o podstawie 5 × 2. Ile ma warstw?
Pokaż rozwiązanie
Zapamiętaj
- Objętość to liczba jednakowych sześcianików wypełniających bryłę.
- Prostopadłościan: V = a · b · c, czyli pole podstawy razy wysokość.
- Objętość podajemy w cm³, dm³ albo m³.
Gdy będziesz gotowy na więcej, przejdź do materiału o objętości i polu powierzchni prostopadłościanu oraz o jednostkach objętości.
Komentarze