Co to jest objętość? Liczymy sześcianiki

Ile miejsca zajmuje pudełko, akwarium albo budowla z klocków? Zacznij od liczenia sześcianików, a wzór V = a · b · c zrozumiesz sam.

GeometriaKlasy 4–5

Pole mówi, ile miejsca zajmuje figura płaska, na przykład kartka. Bryły, takie jak pudełko, kostka czy akwarium, mają jeszcze wysokość, więc mierzymy w nich coś innego: objętość. Objętość to liczba, która mówi, ile miejsca zajmuje bryła, czyli ile jednakowych sześcianików mieści się w jej wnętrzu.

Sześcianik jednostkowy

Do liczenia objętości potrzebna jest miara. Jest nią sześcianik o krawędzi 1 jednostki. Jeśli krawędź ma 1 cm, to jego objętość to 1 cm³ (czytamy: jeden centymetr sześcienny). Jeśli bryła składa się z 12 takich sześcianików, jej objętość wynosi 12 cm³.

Budowla z klockówZbudowałeś prostą wieżę z 3 sześcianików, a obok drugą z 5 sześcianików. Razem to 3 + 5 = 8 sześcianików, czyli 8 jednostek objętości.

Liczenie warstwami

Gdy sześcianików jest dużo, nie liczymy ich po kolei. Dzielimy bryłę na warstwy, tak jak piętra w bloku.

  1. Policz, ile sześcianików mieści się w jednej warstwie na dole. Jeśli podstawa ma 4 rzędy po 3 sześcianiki, to jest ich 4 · 3 = 12.
  2. Policz, ile jest warstw. To po prostu wysokość, na przykład 2.
  3. Pomnóż: 12 · 2 = 24 sześcianiki.
Wzór wychodzi samDla prostopadłościanu o wymiarach a, b i c w jednej warstwie jest a · b sześcianików, a warstw jest c. Dlatego V = a · b · c. Nie musisz uczyć się tego na pamięć: wystarczy, że pamiętasz obrazek z warstwami.

Przykłady

Przykład 1: pudełko 5 cm × 3 cm × 2 cmW jednej warstwie jest 5 · 3 = 15 sześcianików, a warstwy są dwie. V = 15 · 2 = 30 cm³.
Przykład 2: sześcian o krawędzi 4 cmWarstwa ma 4 · 4 = 16 sześcianików, a warstw jest 4. V = 16 · 4 = 64 cm³.
Przykład 3: ile kostek brakuje?Duże pudełko ma 24 cm³, a w środku jest już 15 kostek o objętości 1 cm³. Brakuje 24 − 15 = 9 kostek.

Pole czy objętość? Jak się nie pomylić

  • Pole liczymy w cm² (kwadraciki), a objętość w cm³ (sześcianiki). Mała cyfra przy jednostce mówi, ile wymiarów ma miara.
  • Pole farby, którą pomalujesz pudełko z zewnątrz, to pole powierzchni. Ile mieści się w środku, to objętość.
  • Dwa różne pudełka mogą mieć tę samą objętość. Pudełko 8 × 1 × 1 i pudełko 2 × 2 × 2 mają po 8 cm³, choć wyglądają zupełnie inaczej.

Najczęstsze błędy

  • Dodawanie wymiarów zamiast mnożenia: 5 + 3 + 2 = 10 to nie jest objętość pudełka 5 × 3 × 2.
  • Zapisanie cm² zamiast cm³ w odpowiedzi.
  • Pominięcie ukrytych sześcianików w rysunku budowli: te, które są pod innymi, też trzeba policzyć.

Sprawdź siebie

1. Prostopadłościan ma podstawę 6 cm × 2 cm i wysokość 3 cm. Ile sześcianików o objętości 1 cm³ się w nim zmieści?

Pokaż rozwiązanie
W jednej warstwie jest 6 · 2 = 12, a warstwy są 3. V = 12 · 3 = 36 cm³.

2. Oblicz objętość sześcianu o krawędzi 3 cm.

Pokaż rozwiązanie
V = 3 · 3 · 3 = 27 cm³.

3. Z 20 sześcianików ułożono prostopadłościan o podstawie 5 × 2. Ile ma warstw?

Pokaż rozwiązanie
Jedna warstwa ma 5 · 2 = 10 sześcianików, więc warstw jest 20 : 10 = 2.

Zapamiętaj

  • Objętość to liczba jednakowych sześcianików wypełniających bryłę.
  • Prostopadłościan: V = a · b · c, czyli pole podstawy razy wysokość.
  • Objętość podajemy w cm³, dm³ albo m³.

Gdy będziesz gotowy na więcej, przejdź do materiału o objętości i polu powierzchni prostopadłościanu oraz o jednostkach objętości.

Sprawdź się!

Zagraj w temacie

Komentarze

Dodaj komentarz

Komentarz pojawi się po zatwierdzeniu. Adres e-mail nie będzie widoczny. Nie podawaj danych osobowych dziecka.