Doświadczenia losowe: policz wyniki, zanim policzysz prawdopodobieństwo

Rzut monetą, kostką i losowanie kul: jak policzyć wszystkie wyniki, wyniki sprzyjające zdarzeniu i zapisać prawdopodobieństwo ułamkiem lub procentem.

Dane i prawdopodobieństwoKlasy 7–8

Doświadczenie losowe to taka sytuacja, w której wynik zależy od przypadku, a my znamy wszystkie możliwe wyniki: rzut monetą, rzut kostką, losowanie kuli z urny. Prawdopodobieństwo liczymy dopiero wtedy, gdy umiemy policzyć wyniki.

Podstawowe pojęcia

SłowniczekWynik to jeden możliwy rezultat doświadczenia. Zdarzenie to zbiór wyników. Wynik sprzyja zdarzeniu, jeśli należy do tego zbioru.
PrawdopodobieństwoP(A) = liczba wyników sprzyjających zdarzeniu A : liczba wszystkich wyników (gdy wszystkie wyniki są jednakowo prawdopodobne).

Prawdopodobieństwo zawsze należy do przedziału od 0 do 1 (czyli 0%–100%). Zdarzenie niemożliwe ma 0, a pewne ma 1.

Jak policzyć wszystkie wyniki

Gdy doświadczenie składa się z kilku etapów, wyniki mnożymy:

  • Rzut monetą k razy: 2 · 2 · … = 2k wyników (3 rzuty to 8 wyników).
  • Kostka i moneta: 6 · 2 = 12 wyników.
  • Dwie kostki: 6 · 6 = 36 wyników (para: pierwszy rzut, drugi rzut).
  • Losowanie dwóch kul bez zwracania spośród 7: 7 · 6 = 42 wyniki uporządkowane.

Tabela dla dwóch kostek

Przy dwóch kostkach wygodnie jest wypisać tabelę 6 × 6. Wtedy liczba wyników o danej sumie to liczba przekątnych kratek:

suma 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12
wyników 1 2 3 4 5 6 5 4 3 2 1
Przykład 1Suma oczek co najmniej 10: sumy 10, 11, 12 daje 3 + 2 + 1 = 6 wyników. P = 6/36 = 1/6 ≈ 16,7%.
Przykład 2Iloczyn oczek równy 12: pary (2, 6), (3, 4), (4, 3), (6, 2). To 4 wyniki, P = 4/36 = 1/9.

Losowanie z urny

Przykład 3W urnie jest 6 kul czerwonych i 14 zielonych. Losujemy jedną kulę. Wszystkich wyników jest 20. Kuli czerwonej sprzyja 6 wyników, więc P = 6/20 = 30%.
Przykład 4W urnie jest 40 kul, a prawdopodobieństwo wylosowania zielonej wynosi 25%. Zielonych kul jest 25% z 40 = 10.

Najczęstsze błędy

  • Liczenie wyników dwóch kostek jako 6 + 6 zamiast 6 · 6.
  • Traktowanie pary (2, 5) i (5, 2) jako jednego wyniku, gdy kostki rzucane są kolejno.
  • Dzielenie sprzyjających przez niesprzyjające zamiast przez wszystkie.
  • Uznanie 1 za liczbę pierwszą albo pominięcie 2, która jest pierwsza.

Sprawdź siebie

1. Ile jest wyników rzutu czterema monetami?

Pokaż rozwiązanie
2 · 2 · 2 · 2 = 16.

2. Rzucamy dwa razy kostką. Ile jest wyników, w których suma oczek jest równa 8?

Pokaż rozwiązanie
(2, 6), (3, 5), (4, 4), (5, 3), (6, 2), czyli 5 wyników.

3. W urnie są 4 kule białe i 16 czarnych. Podaj prawdopodobieństwo wylosowania białej kuli w procentach.

Pokaż rozwiązanie
P = 4/20 = 20%.

Zapamiętaj

  • Wyniki kolejnych etapów mnożymy.
  • P(A) to wyniki sprzyjające podzielone przez wszystkie.
  • Prawdopodobieństwo zawsze mieści się między 0% a 100%.

Poćwicz w grze Doświadczenia losowe oraz Prawdopodobieństwo.

Sprawdź się!

Zagraj w temacie

Komentarze

Dodaj komentarz

Komentarz pojawi się po zatwierdzeniu. Adres e-mail nie będzie widoczny. Nie podawaj danych osobowych dziecka.