Doświadczenie losowe to taka sytuacja, w której wynik zależy od przypadku, a my znamy wszystkie możliwe wyniki: rzut monetą, rzut kostką, losowanie kuli z urny. Prawdopodobieństwo liczymy dopiero wtedy, gdy umiemy policzyć wyniki.
Podstawowe pojęcia
Prawdopodobieństwo zawsze należy do przedziału od 0 do 1 (czyli 0%–100%). Zdarzenie niemożliwe ma 0, a pewne ma 1.
Jak policzyć wszystkie wyniki
Gdy doświadczenie składa się z kilku etapów, wyniki mnożymy:
- Rzut monetą k razy: 2 · 2 · … = 2k wyników (3 rzuty to 8 wyników).
- Kostka i moneta: 6 · 2 = 12 wyników.
- Dwie kostki: 6 · 6 = 36 wyników (para: pierwszy rzut, drugi rzut).
- Losowanie dwóch kul bez zwracania spośród 7: 7 · 6 = 42 wyniki uporządkowane.
Tabela dla dwóch kostek
Przy dwóch kostkach wygodnie jest wypisać tabelę 6 × 6. Wtedy liczba wyników o danej sumie to liczba przekątnych kratek:
| suma | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| wyników | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1 |
Losowanie z urny
Najczęstsze błędy
- Liczenie wyników dwóch kostek jako 6 + 6 zamiast 6 · 6.
- Traktowanie pary (2, 5) i (5, 2) jako jednego wyniku, gdy kostki rzucane są kolejno.
- Dzielenie sprzyjających przez niesprzyjające zamiast przez wszystkie.
- Uznanie 1 za liczbę pierwszą albo pominięcie 2, która jest pierwsza.
Sprawdź siebie
1. Ile jest wyników rzutu czterema monetami?
Pokaż rozwiązanie
2. Rzucamy dwa razy kostką. Ile jest wyników, w których suma oczek jest równa 8?
Pokaż rozwiązanie
3. W urnie są 4 kule białe i 16 czarnych. Podaj prawdopodobieństwo wylosowania białej kuli w procentach.
Pokaż rozwiązanie
Zapamiętaj
- Wyniki kolejnych etapów mnożymy.
- P(A) to wyniki sprzyjające podzielone przez wszystkie.
- Prawdopodobieństwo zawsze mieści się między 0% a 100%.
Poćwicz w grze Doświadczenia losowe oraz Prawdopodobieństwo.
Komentarze