Ludzi na Ziemi jest około ośmiu miliardów. Odległość z Ziemi do Słońca to około 150 milionów kilometrów. Takich liczb nie da się zapisać na palcach, ale da się je czytać i liczyć, jeśli rozumiesz, jak są zbudowane.
Grupy po trzy cyfry
Duże liczby zapisujemy w grupach po trzy cyfry, licząc od prawej. Grupy oddzielamy spacją, a nie kropką ani przecinkiem. Liczbę 3250000 zapisujemy więc jako 3 250 000. Każda grupa ma swoją nazwę:
| Nazwa | Zapis | Liczba zer | Potęga dziesięciu |
|---|---|---|---|
| tysiąc | 1 000 | 3 | 10³ |
| milion | 1 000 000 | 6 | 10⁶ |
| miliard | 1 000 000 000 | 9 | 10⁹ |
| bilion | 1 000 000 000 000 | 12 | 10¹² |
| biliard | 1 000 000 000 000 000 | 15 | 10¹⁵ |
| trylion | 1 000 000 000 000 000 000 | 18 | 10¹⁸ |
Jak odczytać dużą liczbę
Jak zapisać liczbę z nazwami
Gdy masz liczbę „3 miliony 250 tysięcy”, wpisujesz kolejne grupy w odpowiednie miejsca: 3 (miliony), 250 (tysiące) i trzy zera na końcu, bo nie ma setek, dziesiątek ani jedności. Wychodzi 3 250 000. Jeśli którejś grupy brakuje, wstaw w jej miejsce trzy zera: „2 miliardy 400 milionów” to 2 400 000 000, bo nie ma tysięcy ani jedności.
Końcówki nazw
- 1 milion, ale 2, 3, 4 miliony, a 5, 6, … milionów.
- Podobnie: 1 miliard, 2 miliardy, 5 miliardów.
- Wyjątek: liczby kończące się na 12, 13, 14 mają formę „milionów” (12 milionów, a nie 12 miliony).
Rachunki na dużych liczbach
Przy mnożeniu przez 10, 100 i 1000 dopisujemy zera: 5 milionów · 100 = 500 milionów, czyli 500 000 000. Przy mnożeniu dwóch dużych liczb, które są potęgami dziesięciu, dodajemy liczby zer: milion · milion to 6 + 6 = 12 zer, więc bilion. Przy zamianie jednostek pamiętaj o tysiącu: ile milionów mieści się w 4 miliardach? Ponieważ miliard to 1000 milionów, mamy 4 · 1000 = 4000 milionów.
Duże liczby w praktyce
- Budżet państwa: liczony w miliardach złotych.
- Odległości w kosmosie: miliony i miliardy kilometrów, a dla gwiazd bilionów.
- Pamięć w komputerze: gigabajt to miliard bajtów (w dużym uproszczeniu), a terabajt to bilion.
- Zapis wykładniczy: żeby nie pisać wielu zer, liczbę 3 000 000 000 zapisujemy jako 3 · 10⁹.
Najczęstsze błędy
- Pomylenie miliarda z bilionem: miliard ma 9 zer, bilion 12.
- Gubienie zer przy zapisie z nazwami, na przykład „2 miliony 5 tysięcy” to 2 005 000, a nie 2 500 000. Brakujące setki i dziesiątki trzeba zapisać jako 005.
- Przepisywanie liczby bez grup, przez co łatwo zgubić zero.
- Użycie kropki lub przecinka do oddzielenia tysięcy: przecinek oddziela część dziesiętną.
Sprawdź siebie
1. Zapisz cyframi: 7 milionów 40 tysięcy.
Pokaż rozwiązanie
2. Ile zer ma liczba 5 miliardów?
Pokaż rozwiązanie
3. Ile milionów to 12 miliardów?
Pokaż rozwiązanie
4. Oblicz 3 miliony · 1000.
Pokaż rozwiązanie
Zapamiętaj
- Milion ma 6 zer, miliard 9, bilion 12, a każda kolejna nazwa to tysiąc razy więcej.
- Liczby zapisujemy w grupach po trzy cyfry, rozdzielonych spacjami.
- Bilion to 10¹², czyli milion milionów.
Poćwicz w grze Duże liczby: miliony i miliardy.
Komentarze