Kąt powstaje, gdy dwie półproste wychodzą z jednego punktu, zwanego wierzchołkiem. Półproste to ramiona kąta. Im bardziej są rozchylone, tym kąt jest większy. Miarą kąta jest liczba stopni; pełny obrót ma 360°.
Rodzaje kątów
- kąt zerowy – 0°, ramiona leżą jedno na drugim;
- kąt ostry – od 0° do 90°, jak szpic ołówka;
- kąt prosty – dokładnie 90°, jak róg kartki; zaznaczamy go kwadracikiem;
- kąt rozwarty – od 90° do 180°, rozchylone drzwi;
- kąt półpełny – dokładnie 180°, ramiona tworzą prostą;
- kąt wklęsły – od 180° do 360°;
- kąt pełny – 360°, ramiona znów się pokrywają.
Jak mierzyć kąt kątomierzem?
- Środek kątomierza połóż dokładnie na wierzchołku kąta.
- Jedno ramię ułóż wzdłuż linii zerowej kątomierza.
- Odczytaj liczbę, na której leży drugie ramię. Używaj skali, która zaczyna się od zera na ramieniu leżącym na linii zerowej.
Uwaga na dwie skale: jedna biegnie od lewej do prawej, druga w przeciwną stronę. Szybko sprawdzisz, która jest właściwa, bo kąt ostry musi mieć mniej niż 90°, a rozwarty więcej.
Jak narysować kąt o danej mierze?
Narysuj linijką półprostą (jedno ramię). Przyłóż kątomierz tak, by jego środek leżał na początku półprostej, a zero na ramieniu. Zaznacz kropkę przy żądanej liczbie stopni. Połącz początek półprostej z kropką. Gotowe: masz kąt o zadanej mierze.
Szacowanie kąta na oko
Zapamiętaj kilka wzorców: 30°, 45°, 60°, 90°, 120°, 135° i 180°. Kąt 45° to połowa kąta prostego (przekątna kwadratu), 60° to kąt trójkąta równobocznego, a 120° to kąt sześciokąta foremnego. Porównując z nimi, zgadniesz większość kątów z dokładnością do 10°.
Rodzaje trójkątów ze względu na kąty
Trójkąt, w którym wszystkie kąty są ostre, to trójkąt ostrokątny. Jeśli jeden kąt jest prosty – prostokątny. Jeśli jeden jest rozwarty – rozwartokątny. W trójkącie może być co najwyżej jeden kąt prosty albo rozwarty, bo suma wszystkich kątów to 180°.
Zadania
1. Nazwij kąty: 25°, 90°, 130°, 180°, 250°.
Pokaż rozwiązanie
2. Ile stopni mają wskazówki zegara o godzinie 4:00?
Pokaż rozwiązanie
3. Dwa kąty trójkąta mają 40° i 50°. Jaki to trójkąt?
Pokaż rozwiązanie
Typowe błędy
- Odczytywanie złej skali kątomierza.
- Pomylenie kąta rozwartego z wklęsłym.
- Przekonanie, że długość ramion wpływa na miarę kąta (nie wpływa).
Zapamiętaj
- Ostry < 90° < rozwarty < 180° < wklęsły < 360°.
- Kąt prosty = róg kartki = 90°.
- Miara kąta nie zależy od długości ramion.
Kąty w otoczeniu
Kąt prosty ma róg książki, narożnik pokoju i szyba okienna. Kąt ostry widać w kształcie dachu domku, kąt rozwarty – w otwartym laptopie. Kąt półpełny to prosta linia, na przykład horyzont. Spróbuj znaleźć w mieszkaniu po trzy przykłady każdego rodzaju. Potem zmierz wybrane z nich kątomierzem i sprawdź, czy dobrze je ocenia się na oko.
Kąt a obrót
Kąt możemy rozumieć jako ilość obrotu. Obrót o 90° to ćwierć obrotu, o 180° – pół obrotu, o 360° – pełny obrót. Dlatego gdy mówimy „zrób w tył zwrot”, mamy na myśli obrót o 180°. W grach komputerowych i robotyce kąty to podstawa: robot skręcający w prawo o 90° musi znać tę miarę dokładnie.
Kąty dopełniające i przyległe
Dwa kąty, które razem dają 90°, nazywamy dopełniającymi: kąt 35° i kąt 55°. Dwa kąty, które razem dają 180°, to kąty przyległe lub (gdy nie leżą obok siebie) kąty dopełniające do półpełnego. Znajomość tych par przyspiesza wiele rachunków, bo od razu możesz podać brakujący kąt: do 90° brakuje tyle, ile wynosi dopełnienie.
4. Jaki kąt dopełnia kąt 38° do kąta prostego, a jaki do półpełnego?
Komentarze