Jednostki pola: cm², m², ar i hektar

Dlaczego 1 m² to 10 000 cm², a nie 100? Wyjaśniamy zamianę jednostek pola oraz ary i hektary.

Pieniądze, czas i miaryKlasy 5–8

Pole mierzy, ile miejsca zajmuje figura na płaszczyźnie: ile płytek potrzeba na podłogę albo jak duże jest boisko. Jednostką pola jest pole kwadratu o boku równym jednostce długości. Dlatego mamy centymetr kwadratowy, metr kwadratowy i kilometr kwadratowy. Jest tu pułapka: współczynniki zamiany są kwadratami współczynników dla długości.

Dlaczego 1 m² to 10 000 cm²?

1 m = 100 cm. Kwadrat o boku 1 m ma więc bok 100 cm i pole 100 · 100 = 10 000 cm². Podobnie 1 dm = 10 cm, więc 1 dm² = 10 · 10 = 100 cm². A 1 m = 10 dm, czyli 1 m² = 10 · 10 = 100 dm². Współczynnik jednostek długości trzeba podnieść do kwadratu.

Tabela1 cm² = 100 mm², 1 dm² = 100 cm², 1 m² = 100 dm² = 10 000 cm², 1 km² = 1 000 000 m².

Ar i hektar

Do pól działek i pól uprawnych służą specjalne jednostki. Ar (a) to pole kwadratu o boku 10 m, czyli 100 m². Hektar (ha) to pole kwadratu o boku 100 m, czyli 10 000 m² = 100 arów. Boisko do piłki nożnej ma około 0,7 ha. Kilometr kwadratowy to 100 ha.

Drabinka pola ma stały współczynnik 100 między sąsiednimi szczeblami: hektar → ar → m² → dm² → cm². Z hektara na m² schodzimy dwa szczeble: 100 · 100 = 10 000. Stąd 3 ha = 30 000 m².

Przykład: działkaDziałka ma wymiary 40 m na 25 m. Pole: 40 · 25 = 1000 m² = 10 arów = 0,1 ha. Cena: 45 zł za metr kwadratowy to razem 45 000 zł.

Jak wyobrazić sobie metr kwadratowy?

Metr kwadratowy to kwadrat o boku jednej długiej kroczki, mniej więcej tyle co pojedynczy kafel podłogowy dużego formatu albo kartonowy blat. Na takim kwadracie zmieści się około 10 000 kwadracików o boku 1 cm. Ta duża liczba tłumaczy, czemu przeliczenia wychodzą aż tak duże.

Zadania

1. Zamień 7 m² na dm², 450 cm² na dm² i 3 ha na ary.

Pokaż rozwiązanie
7 m² = 7 · 100 = 700 dm². 450 cm² = 450 ÷ 100 = 4,5 dm². 3 ha = 3 · 100 = 300 a.

2. Pokój ma wymiary 4,5 m na 3 m. Ile płytek o boku 30 cm potrzeba na podłogę?

Pokaż rozwiązanie
Pole pokoju: 13,5 m² = 135 000 cm². Pole płytki: 30 · 30 = 900 cm². 135 000 ÷ 900 = 150 płytek.

3. Pole kwadratowej działki to 1 ha. Jaki jest jej bok i obwód?

Pokaż rozwiązanie
1 ha = 10 000 m², więc bok to 100 m, a obwód 400 m.

Typowe błędy

  • Przyjęcie, że 1 m² = 100 cm² (jest 10 000 cm²).
  • Pomylenie ara z hektarem.
  • Dodawanie pól w różnych jednostkach bez zamiany.

Zapamiętaj

  • Między sąsiednimi jednostkami pola jest 100 (mm², cm², dm², m²) i 100 przy ar i hektarze.
  • 1 a = 100 m², 1 ha = 10 000 m².
  • Współczynnik dla pola to kwadrat współczynnika dla długości.

Pole kwadratu w różnych jednostkach

Kwadrat o boku 3 cm ma pole 9 cm². Ten sam kwadrat o boku 30 mm ma pole 900 mm². Pole jest więc 100 razy większe w milimetrach niż w centymetrach, choć figura się nie zmieniła. Aby uniknąć błędów, najlepiej od razu zapisywać wymiary w jednej jednostce i dopiero potem liczyć pole.

Metr kwadratowy a metr

Częsty błąd to mieszanie metra z metrem kwadratowym. Metr służy do mierzenia długości (np. obwodu), a metr kwadratowy do mierzenia powierzchni. Kupując wykładzinę, płacisz za metry kwadratowe, a kupując listwę przypodłogową – za metry bieżące.

Duże obszary

Powierzchnię miast, jezior i krajów podajemy w kilometrach kwadratowych. Polska ma około 312 tysięcy km². Pola uprawne i lasy opisujemy w hektarach. Wiedząc, że 1 km² = 100 ha, łatwo przeliczyć te jednostki.

4. Ogród ma wymiary 50 m na 80 m. Podaj jego pole w m², arach i hektarach.

Pokaż rozwiązanie
50 · 80 = 4000 m² = 40 a = 0,4 ha.

Pole figury z różnych jednostek

Gdy boki prostokąta podano w różnych jednostkach, np. 2 m i 40 cm, zamień je na jedną: 200 cm i 40 cm, pole 8000 cm² = 80 dm² = 0,8 m². Możesz też liczyć w metrach: 2 m · 0,4 m = 0,8 m². Oba sposoby dają ten sam wynik, a nauczyciel zwykle ceni ten, w którym masz mniej rachunków.

Czy zawsze trzeba zamieniać na m²?

W zadaniach o podłodze najlepiej pasuje m², w zadaniach o małych kartkach – cm², a o gospodarstwach – hektar. Dobierz jednostkę do wielkości obiektu, aby liczby były zwyczajne. Pole kartki 600 cm² jest czytelniejsze niż 0,06 m².

Sprawdzian z wyobraźni

Narysuj na podłodze kwadrat o boku 1 m taśmą malarską i zmierz, ile razy zmieści się w nim stopa dorosłego (około 30 cm). Wyjdzie około 11 stóp w jednym rzędzie, więc około 100 pól. Takie doświadczenie pomaga zrozumieć, że metr kwadratowy jest bardzo duży w porównaniu z centymetrem kwadratowym.

Sprawdź się!

Zagraj w temacie

Komentarze

Dodaj komentarz

Komentarz pojawi się po zatwierdzeniu. Adres e-mail nie będzie widoczny. Nie podawaj danych osobowych dziecka.