Magiczny kwadrat to tabela liczb, w której sumy w każdym wierszu, w każdej kolumnie i na obu przekątnych są takie same. Ta wspólna suma to stała magiczna. Najbardziej znany jest kwadrat 3 × 3 z liczbami od 1 do 9, ale takich kwadratów jest nieskończenie wiele. Dobra wiadomość: nie trzeba zgadywać. Wystarczy kilka obserwacji, żeby ułożyć go samemu.
Ile wynosi stała magiczna?
Wpisujemy liczby od 1 do n², każdą raz, w kwadracie o boku n. Wszystkie liczby razem dają n² · (n² + 1) ÷ 2. Ta suma musi się rozłożyć po równo na n wierszy, więc stała magiczna to n · (n² + 1) ÷ 2.
- n = 3: 3 · 10 ÷ 2 = 15,
- n = 4: 4 · 17 ÷ 2 = 34,
- n = 5: 5 · 26 ÷ 2 = 65.
Dlaczego w środku musi być 5?
Zsumuj cztery linie przechodzące przez środek: środkowy wiersz, środkową kolumnę i dwie przekątne. Każda ma sumę 15, więc razem 4 · 15 = 60. W tych czterech liniach każde pole poza środkowym występuje raz, a środkowe cztery razy. Wszystkie liczby dają 45, więc 45 + 3 · środek = 60. Stąd środek = 5. To przykład rozumowania, które pozwala znaleźć odpowiedź bez próbowania.
Pary dające 10
Skoro środek to 5, to każda linia przez środek ma jeszcze dwa pola, a ich suma to 15 − 5 = 10. Zatem liczby na przeciwległych polach muszą się dopełniać do 10: 1 i 9, 2 i 8, 3 i 7, 4 i 6. Piątka nie ma pary, bo stoi w środku.
Gdzie stoją parzyste, a gdzie nieparzyste?
W magicznym kwadracie 3 × 3 liczby ułożone są według prostej reguły: w narożnikach stoją liczby parzyste (2, 4, 6, 8), a na brzegach nieparzyste (1, 3, 7, 9). Tak wychodzi w każdym takim kwadracie, więc możesz z tego korzystać. Wstaw 2 w lewym górnym rogu, wtedy 8 stanie naprzeciwko, w prawym dolnym. Następnie 6 w prawym górnym rogu, a naprzeciwko niego 4. Brzegi dopełniamy do 15: 2 + 7 + 6, 4 + 3 + 8, 2 + 9 + 4, 6 + 1 + 8.
Kwadraty nieparzyste: metoda krok po kroku
Dla każdego nieparzystego boku (3, 5, 7…) działa prosta metoda wstawiania liczb po kolei. Dla 3 × 3:
- Wpisz 1 w środkowym polu górnego wiersza.
- Każdą następną liczbę wpisuj o jedno pole w prawo i do góry. Gdy wyjdziesz poza tabelę, wracasz z przeciwnej strony (jakby plansza była zwinięta w walec).
- Jeśli pole jest już zajęte, wpisz liczbę pod poprzednią.
Dla 3 × 3 wychodzi: 8 1 6 / 3 5 7 / 4 9 2. Sprawdź: wiersze 15, kolumny 15, przekątne 8 + 5 + 2 = 15 i 6 + 5 + 4 = 15. Ten sam kwadrat, tylko obrócony inaczej niż poprzedni. Tą samą metodą układa się kwadraty 5 × 5 i większe, ale tam stała to już 65, a liczb do wpisania jest 25.
Jak rozwiązywać magiczny kwadrat z lukami
W zadaniach część liczb jest podana. Szukaj wiersza, kolumny lub przekątnej, w której brakuje jednej liczby: odejmij sumę znanych od stałej magicznej. Wpisz wynik i szukaj następnej linii z jedną luką. Pracujesz tak samo jak w sudoku: jedna wskazówka odsłania następną.
Zadania
1. Oblicz stałą magiczną kwadratu 4 × 4 z liczbami 1–16.
Pokaż rozwiązanie
2. Uzupełnij kwadrat 3 × 3 (kropka to puste pole):
. 1 6
3 5 .
. 9 2
Pokaż rozwiązanie
3. Czy tabela 1 2 3 / 4 5 6 / 7 8 9 jest magicznym kwadratem?
Pokaż rozwiązanie
Typowe błędy
- Zapominanie o przekątnych.
- Wpisanie tej samej liczby dwa razy.
- Szukanie metodą prób zamiast liczenia z użyciem stałej magicznej.
Zapamiętaj
- Stała magiczna: n · (n² + 1) ÷ 2.
- W kwadracie 3 × 3 środek to 5, a przeciwległe pola dają razem 10.
- Narożniki to liczby parzyste, brzegi nieparzyste.
- Brakującą liczbę w linii liczymy, odejmując znane od stałej.
Potrenuj w grze Magiczny kwadrat.
Komentarze