Mnożenie i dzielenie wyrażeń algebraicznych przez liczbę

Jak wymnażać nawiasy, upraszczać wyrażenia z minusem przed nawiasem, dzielić sumy przez liczbę i zapisywać wyrażenia opisujące pole, obwód i procenty.

Algebra i równaniaKlasy 7–8

Wyrażenie algebraiczne to zapis z liczbami i literami, np. 3x + 5. Żeby je przekształcać, trzeba umieć je mnożyć i dzielić. Cała sztuka sprowadza się do jednej zasady: każdy składnik nawiasu traktujemy osobno.

Mnożenie sumy przez liczbę

Prawo rozdzielnościa · (b + c) = a · b + a · c oraz a · (b − c) = a · b − a · c.
Przykład 14(3x + 5) = 4 · 3x + 4 · 5 = 12x + 20.
Przykład 2−2(x − 6) = −2 · x + (−2) · (−6) = −2x + 12. Minus razy minus daje plus.

Minus przed nawiasem

Minus przed nawiasem to mnożenie przez −1, więc zmienia znaki wszystkich składników:

Przykład 3(5x + 3) − (2x − 4) = 5x + 3 − 2x + 4 = 3x + 7. Zwróć uwagę, że −(−4) = +4.

Dwa nawiasy z liczbami

Przykład 43(2x + 1) − 5(x − 2) = 6x + 3 − 5x + 10 = x + 13.

Plan: najpierw wymnóż każdy nawias osobno (uważaj na znaki), potem zredukuj wyrazy podobne.

Dzielenie sumy przez liczbę

Dzielimy każdy składnik: (a + b) : k = a : k + b : k. To działa, gdy dzielimy przez liczbę (nie przez wyrażenie z x).

Przykład 5(12x + 18) : 6 = 2x + 3. Ułamek: (8x − 4)/4 = 2x − 1.

Wyrażenia w zadaniach z geometrii i procentów

  • Prostokąt o bokach x i x + 3: obwód = 2x + 2(x + 3) = 4x + 6, pole = x(x + 3).
  • Cena x po obniżce o 20%: 0,8x. Po podwyżce o 10%: 1,1x.
  • Trzy kolejne liczby naturalne: n, n + 1, n + 2. Ich suma to 3n + 3 = 3(n + 1).
Przykład 6Książka kosztuje x zł, a zeszyt jest o 5 zł tańszy od książki. Koszt zakupu 2 książek i 3 zeszytów to 2x + 3(x − 5) = 5x − 15 zł.

Najczęstsze błędy

  • Pomnożenie tylko pierwszego składnika nawiasu: 3(x + 4) = 3x + 4.
  • Pominięcie zmiany znaku przy minusie przed nawiasem.
  • Mylenie dodawania z mnożeniem: 3x + 2x = 5x, ale 3x · 2x = 6x².
  • Dzielenie tylko jednego składnika sumy.

Sprawdź siebie

1. Wymnóż: 5(2x − 3).

Pokaż rozwiązanie
10x − 15.

2. Uprość: (7x + 2) − (3x − 5).

Pokaż rozwiązanie
7x + 2 − 3x + 5 = 4x + 7.

3. Podziel: (15x − 10) : 5.

Pokaż rozwiązanie
3x − 2.

Zapamiętaj

  • Mnożysz lub dzielisz każdy składnik nawiasu.
  • Minus przed nawiasem zmienia wszystkie znaki.
  • Na koniec zredukuj wyrazy podobne.

Poćwicz w grze Mnożenie i dzielenie wyrażeń algebraicznych.

Sprawdź się!

Zagraj w temacie

Komentarze

Dodaj komentarz

Komentarz pojawi się po zatwierdzeniu. Adres e-mail nie będzie widoczny. Nie podawaj danych osobowych dziecka.