Wszystkie wzory na pola wywodzą się z pola prostokąta (a · b). Warto je zrozumieć, bo wtedy nie trzeba ich pamiętać na siłę.
Równoległobok
Odetnij trójkąt z jednego końca i przyłóż go do drugiego – otrzymasz prostokąt o tej samej podstawie a i wysokości h. Zatem P = a · h. Pamiętaj: h to wysokość (prostopadła do podstawy), a nie bok skośny!
Trójkąt
Dwa takie same trójkąty tworzą równoległobok. Stąd P = ½ · a · h.
Trapez
Dwa takie same trapezy układają się w równoległobok o podstawie (a + b). Stąd P = ½ · (a + b) · h.
Romb
Pole rombu to połowa iloczynu przekątnych: P = ½ · e · f.
Pole trójkąta – dlaczego ½ · a · h?
Dwa takie same trójkąty tworzą równoległobok, a jego pole to a · h. Zatem pole jednego trójkąta to połowa: P = ½ · a · h. Wysokość h to odległość wierzchołka od prostej zawierającej podstawę – prostopadła do niej. W trójkącie rozwartokątnym może leżeć poza figurą.
Równoległobok i romb
Równoległobok „prostujemy” – odcinamy trójkąt z jednego końca i przykładamy do drugiego – zamienia się w prostokąt a × h. Pole: a · h (nie mnożymy przez bok skośny!). Romb ma dodatkowo wzór z przekątnych: P = ½ · e · f.
Trapez
Dwa takie same trapezy układamy w równoległobok o podstawie a + b i wysokości h. Stąd P = ½ · (a + b) · h.
Deltoid
Deltoid (latawiec) ma dwie pary sąsiednich boków równych, a jego przekątne są prostopadłe, więc P = ½ · e · f – tak samo jak w rombie.
Który wzór wybrać?
| Znasz… | Użyj |
|---|---|
| podstawę i wysokość trójkąta | ½ · a · h |
| podstawę i wysokość równoległoboku | a · h |
| obie podstawy i wysokość trapezu | ½ (a + b) · h |
| przekątne rombu lub deltoidu | ½ · e · f |
Typowe błędy
- Użycie boku skośnego zamiast wysokości.
- Pominięcie ½ w trójkącie i w trapezie.
- Dodanie boków zamiast podstaw w trapezie (ramion do wzoru na pole nie wstawiamy).
Zadania z rozwiązaniami
Zadanie 1. Równoległobok ma bok 12 cm, a wysokość opuszczona na ten bok to 5 cm. Pole?
Pokaż rozwiązanie
Zadanie 2. Trójkąt ma pole 36 cm², a podstawa 9 cm. Jaka jest wysokość?
Pokaż rozwiązanie
Zadanie 3. Przekątne rombu mają 14 i 6. Oblicz pole i bok (przekątne dzielą się na pół w kącie prostym).
Pokaż rozwiązanie
Dlaczego pole trapezu to średnia podstaw razy wysokość?
Zapis ½(a + b) · h to po prostu (średnia długość podstaw) · wysokość. Wyobraź sobie, że przekształcasz trapez w prostokąt: wycinasz kawałek z dłuższej podstawy i wklejasz do krótszej, aż obie wyrównają się do średniej (a + b)/2. Wtedy trapez zamienia się w prostokąt o podstawie (a + b)/2 i wysokości h.
Zadanie z życia – krok po kroku
Zapamiętaj
- Trójkąt: ½ a h; równoległobok: a h; trapez: ½ (a + b) h; romb/deltoid: ½ e f.
- Wysokość jest zawsze prostopadła do podstawy.
- Pole nie zależy od kształtu „skosów” – tylko od podstawy i wysokości.
Typowe błędy – uważaj!
- Użycie boku skośnego zamiast wysokości w polu trójkąta i równoległoboku.
- Zapominanie o ½ w polu trójkąta i trapezu.
- Mylenie przekątnych rombu z jego bokami we wzorze ½ e f.
Zadanie dodatkowe
Romb ma przekątne 10 cm i 24 cm. Oblicz jego pole i bok.
Komentarze