Procent z liczby, liczba z procentu i jakim procentem jest liczba

Trzy podstawowe zadania z procentami krok po kroku: obliczanie procentu danej liczby, odtwarzanie liczby z jej procentu i obliczanie, jakim procentem jednej liczby jest druga.

Procenty i proporcjeKlasy 6–8

Procent oznacza „setną część”: 1% to 1/100, a 25% to 25/100 = 1/4. Prawie każde zadanie z procentami to jedna z trzech sytuacji. Poznasz je, patrząc na to, czego brakuje: wyniku, całości czy procentu.

Znamy Szukamy Działanie
całość i procent część część = całość · p/100
część i procent całość całość = część : (p/100)
część i całość procent p = część / całość · 100%

1. Obliczanie procentu danej liczby

Zamień procent na ułamek (dziesiętny lub zwykły) i pomnóż.

Przykład 115% z 80: 0,15 · 80 = 12. Albo: 10% z 80 to 8, 5% to 4, razem 12.
Przykład 2125% z 40 = 1,25 · 40 = 50 (procent większy niż 100% daje więcej niż całość).
Przykład 30,5% z 2000 = 0,005 · 2000 = 10.

Skróty w głowie

  • 50% to połowa, 25% to ćwierć, 10% to dzielenie przez 10, 1% to dzielenie przez 100.
  • 20% = 2 · 10%, 75% = 50% + 25%.

2. Obliczanie liczby, gdy dany jest jej procent

Przykład 420% pewnej liczby to 30. Skoro 20% = 30, to 1% = 30 : 20 = 1,5, a 100% = 150. Inaczej: x = 30 : 0,2 = 150.
Przykład 5Cena po obniżce o 20% wynosi 64 zł. To 80% ceny początkowej, więc cena początkowa to 64 : 0,8 = 80 zł.

3. Jakim procentem jednej liczby jest druga liczba

Podziel „część” przez „całość” i zamień na procenty (mnożąc przez 100%). Całością jest liczba, do której porównujemy (po słowie „z”, „od”).

Przykład 6Jakim procentem liczby 60 jest 18? 18/60 = 0,3 = 30%.
Przykład 7Jakim procentem liczby 36 jest 45? 45/36 = 1,25 = 125%.

Metoda proporcji (działa zawsze)

Zapisz „całość to 100%”: całość / 100% = część / p% i skorzystaj z mnożenia na krzyż. Przykład 4: x / 100 = 30 / 20, x = 150.

Najczęstsze błędy

  • Pomylenie całości z częścią: 18 jest częścią 60, a nie odwrotnie.
  • Dzielenie przez 20 zamiast przez 0,2 (albo mnożenie przez 20%, a nie 0,2).
  • Przy obniżce o 20% liczenie od niewłaściwej bazy (zawsze od ceny przed obniżką).
  • Zapominanie, że wynik może przekraczać 100%.

Sprawdź siebie

1. Oblicz 35% z 240.

Pokaż rozwiązanie
0,35 · 240 = 84.

2. 12% pewnej liczby to 18. Jaka to liczba?

Pokaż rozwiązanie
18 : 0,12 = 150.

3. Jakim procentem liczby 28 jest 21?

Pokaż rozwiązanie
21/28 = 0,75 = 75%.

Zapamiętaj

  • Część = całość · p/100, całość = część : p/100, p = część/całość · 100%.
  • Najpierw ustal, co jest całością.

Poćwicz w grach Procent z liczby i Oblicz liczbę z procentu.

Sprawdź się!

Zagraj w temacie

Komentarze

Dodaj komentarz

Komentarz pojawi się po zatwierdzeniu. Adres e-mail nie będzie widoczny. Nie podawaj danych osobowych dziecka.