Procent oznacza „setną część”: 1% to 1/100, a 25% to 25/100 = 1/4. Prawie każde zadanie z procentami to jedna z trzech sytuacji. Poznasz je, patrząc na to, czego brakuje: wyniku, całości czy procentu.
| Znamy | Szukamy | Działanie |
|---|---|---|
| całość i procent | część | część = całość · p/100 |
| część i procent | całość | całość = część : (p/100) |
| część i całość | procent | p = część / całość · 100% |
1. Obliczanie procentu danej liczby
Zamień procent na ułamek (dziesiętny lub zwykły) i pomnóż.
Skróty w głowie
- 50% to połowa, 25% to ćwierć, 10% to dzielenie przez 10, 1% to dzielenie przez 100.
- 20% = 2 · 10%, 75% = 50% + 25%.
2. Obliczanie liczby, gdy dany jest jej procent
3. Jakim procentem jednej liczby jest druga liczba
Podziel „część” przez „całość” i zamień na procenty (mnożąc przez 100%). Całością jest liczba, do której porównujemy (po słowie „z”, „od”).
Metoda proporcji (działa zawsze)
Zapisz „całość to 100%”: całość / 100% = część / p% i skorzystaj z mnożenia na krzyż. Przykład 4: x / 100 = 30 / 20, x = 150.
Najczęstsze błędy
- Pomylenie całości z częścią: 18 jest częścią 60, a nie odwrotnie.
- Dzielenie przez 20 zamiast przez 0,2 (albo mnożenie przez 20%, a nie 0,2).
- Przy obniżce o 20% liczenie od niewłaściwej bazy (zawsze od ceny przed obniżką).
- Zapominanie, że wynik może przekraczać 100%.
Sprawdź siebie
1. Oblicz 35% z 240.
Pokaż rozwiązanie
2. 12% pewnej liczby to 18. Jaka to liczba?
Pokaż rozwiązanie
3. Jakim procentem liczby 28 jest 21?
Pokaż rozwiązanie
Zapamiętaj
- Część = całość · p/100, całość = część : p/100, p = część/całość · 100%.
- Najpierw ustal, co jest całością.
Poćwicz w grach Procent z liczby i Oblicz liczbę z procentu.
Komentarze