Dwie figury są przystające, jeśli da się je tak nałożyć na siebie, że pokryją się dokładnie (można je przesunąć, obrócić i odwrócić na drugą stronę). Przystające trójkąty mają równe odpowiadające sobie boki i kąty. Żeby jednak uznać dwa trójkąty za przystające, nie trzeba sprawdzać wszystkich sześciu elementów. Wystarczą trzy, ale muszą być wybrane mądrze.
Trzy cechy przystawania
Słowo „między” i „przyległe” jest tu najważniejsze. Wiele pomyłek bierze się stąd, że ktoś o nim zapomina.
Czego nie wystarczy sprawdzić
- Trzy kąty. Trójkąty 3-4-5 i 6-8-10 mają takie same kąty, ale jeden jest dwa razy większy. To trójkąty podobne, a nie przystające.
- Dwa boki i kąt niezawarty między nimi. Dla danego kąta przy jednym boku oraz dwóch długości można czasem narysować dwa różne trójkąty.
- Dwa kąty. Trzeci kąt wynika z sumy 180°, więc trójkąty są podobne, ale niekoniecznie takie same.
Jak zapisywać przystawanie
Piszemy wierzchołki w tej samej kolejności: jeśli ABC ≅ DEF, to A odpowiada D, B odpowiada E, a C odpowiada F. Wtedy |AB| = |DE|, |BC| = |EF|, |AC| = |DF| oraz ∠A = ∠D, ∠B = ∠E, ∠C = ∠F.
Do czego to służy
Przystawanie jest narzędziem dowodów. Żeby wykazać, że dwa odcinki mają równe długości, szukamy dwóch przystających trójkątów, w których te odcinki są odpowiadającymi sobie bokami. Przykład: przekątne prostokąta są równe, bo trójkąty ABC i BAD mają wspólny bok AB, równe boki BC i AD oraz kąty proste między nimi (cecha bkb).
Najczęstsze błędy
- Uznawanie trójkątów za przystające, bo mają równe kąty.
- Stosowanie cechy bkb dla kąta, który nie leży między tymi bokami.
- Zapisywanie wierzchołków w złej kolejności, przez co odpowiadające boki się mylą.
Sprawdź siebie
1. W trójkątach ABC i DEF: |AB| = |DE| = 5, |BC| = |EF| = 7, ∠B = ∠E = 40°. Czy trójkąty są przystające? Z jakiej cechy to wynika?
Pokaż rozwiązanie
2. Trójkąt ma boki 6, 8, 10, a drugi 3, 4, 5. Czy są przystające?
Pokaż rozwiązanie
3. Trójkąty ABC i DEF są przystające, |AB| = 4, |BC| = 6, |AC| = 8. Ile wynosi obwód trójkąta DEF?
Pokaż rozwiązanie
Zapamiętaj
- Przystające trójkąty mają równe odpowiadające boki i kąty.
- Wystarczy cecha bbb, bkb (kąt między bokami) albo kbk (kąty przyległe do boku).
- Trzy równe kąty to za mało.
Poćwicz w grze Przystawanie trójkątów.
Komentarze