Przystawanie trójkątów: trzy cechy, które musisz znać

Kiedy dwa trójkąty są „takie same”? Poznaj cechy bbb, bkb i kbk, dowiedz się, dlaczego trzy kąty nie wystarczą, i naucz się zapisywać odpowiadające sobie boki i kąty.

GeometriaKlasy 7–8

Dwie figury są przystające, jeśli da się je tak nałożyć na siebie, że pokryją się dokładnie (można je przesunąć, obrócić i odwrócić na drugą stronę). Przystające trójkąty mają równe odpowiadające sobie boki i kąty. Żeby jednak uznać dwa trójkąty za przystające, nie trzeba sprawdzać wszystkich sześciu elementów. Wystarczą trzy, ale muszą być wybrane mądrze.

Trzy cechy przystawania

Cecha bbb (bok, bok, bok)Trójkąty o odpowiednio równych trzech bokach są przystające.
Cecha bkb (bok, kąt, bok)Trójkąty, które mają dwa odpowiednio równe boki i równy kąt między nimi, są przystające.
Cecha kbk (kąt, bok, kąt)Trójkąty, które mają odpowiednio równy bok i dwa równe kąty do niego przyległe, są przystające.

Słowo „między” i „przyległe” jest tu najważniejsze. Wiele pomyłek bierze się stąd, że ktoś o nim zapomina.

Czego nie wystarczy sprawdzić

  • Trzy kąty. Trójkąty 3-4-5 i 6-8-10 mają takie same kąty, ale jeden jest dwa razy większy. To trójkąty podobne, a nie przystające.
  • Dwa boki i kąt niezawarty między nimi. Dla danego kąta przy jednym boku oraz dwóch długości można czasem narysować dwa różne trójkąty.
  • Dwa kąty. Trzeci kąt wynika z sumy 180°, więc trójkąty są podobne, ale niekoniecznie takie same.

Jak zapisywać przystawanie

Piszemy wierzchołki w tej samej kolejności: jeśli ABC ≅ DEF, to A odpowiada D, B odpowiada E, a C odpowiada F. Wtedy |AB| = |DE|, |BC| = |EF|, |AC| = |DF| oraz ∠A = ∠D, ∠B = ∠E, ∠C = ∠F.

PrzykładTrójkąty ABC i DEF są przystające. ∠A = 50°, ∠B = 60°. Kąt F odpowiada kątowi C, więc ∠F = 180° − 50° − 60° = 70°.

Do czego to służy

Przystawanie jest narzędziem dowodów. Żeby wykazać, że dwa odcinki mają równe długości, szukamy dwóch przystających trójkątów, w których te odcinki są odpowiadającymi sobie bokami. Przykład: przekątne prostokąta są równe, bo trójkąty ABC i BAD mają wspólny bok AB, równe boki BC i AD oraz kąty proste między nimi (cecha bkb).

Najczęstsze błędy

  • Uznawanie trójkątów za przystające, bo mają równe kąty.
  • Stosowanie cechy bkb dla kąta, który nie leży między tymi bokami.
  • Zapisywanie wierzchołków w złej kolejności, przez co odpowiadające boki się mylą.

Sprawdź siebie

1. W trójkątach ABC i DEF: |AB| = |DE| = 5, |BC| = |EF| = 7, ∠B = ∠E = 40°. Czy trójkąty są przystające? Z jakiej cechy to wynika?

Pokaż rozwiązanie
Tak. Kąt B leży między bokami AB i BC (kąt E między DE i EF), więc to cecha bkb.

2. Trójkąt ma boki 6, 8, 10, a drugi 3, 4, 5. Czy są przystające?

Pokaż rozwiązanie
Nie. Odpowiadające boki nie są równe (drugi trójkąt jest dwa razy mniejszy). Są podobne, ale nie przystające.

3. Trójkąty ABC i DEF są przystające, |AB| = 4, |BC| = 6, |AC| = 8. Ile wynosi obwód trójkąta DEF?

Pokaż rozwiązanie
Odpowiadające boki są równe, więc obwód DEF to 4 + 6 + 8 = 18.

Zapamiętaj

  • Przystające trójkąty mają równe odpowiadające boki i kąty.
  • Wystarczy cecha bbb, bkb (kąt między bokami) albo kbk (kąty przyległe do boku).
  • Trzy równe kąty to za mało.

Poćwicz w grze Przystawanie trójkątów.

Sprawdź się!

Zagraj w temacie

Komentarze

Dodaj komentarz

Komentarz pojawi się po zatwierdzeniu. Adres e-mail nie będzie widoczny. Nie podawaj danych osobowych dziecka.