Siatka bryły to figura płaska, którą można zgiąć i skleić w bryłę bez nakładania ścian i bez dziur. Siatka pozwala policzyć pole powierzchni całkowitej, bo składa się z wszystkich ścian bryły rozłożonych na płaszczyźnie.
Siatka graniastosłupa
Graniastosłup prosty ma dwie przystające podstawy i ściany boczne będące prostokątami. W siatce ściany boczne tworzą jeden długi prostokąt, a podstawy dołączone są do niego po obu stronach. Prostokąt ścian bocznych ma wysokość H graniastosłupa i szerokość równą obwodowi podstawy.
Siatka ostrosłupa
Ostrosłup ma jedną podstawę (wielokąt) i tyle ścian bocznych (trójkątów), ile boków ma podstawa. Ostrosłup prawidłowy czworokątny ma w siatce kwadrat i cztery przystające trójkąty równoramienne przy jego bokach.
Czy rysunek jest siatką sześcianu?
Siatka sześcianu składa się z 6 kwadratów. Jest 11 różnych siatek. Prosty sposób sprawdzania:
- Wybierz jeden kwadrat jako dno. Cztery kwadraty dookoła niego (przez boki) staną się ścianami bocznymi.
- Jeśli któryś kwadrat nakłada się na inny po złożeniu (np. dwa kwadraty trafiają na tę samą ścianę), rysunek nie jest siatką.
- Sprawdź też, czy żadna ściana nie wystąpi dwa razy i czy nie brakuje żadnej z sześciu. Pomaga zrobić model z kartki.
Typowy błąd: pięć kwadratów w rzędzie plus jeden obok. Po złożeniu rząd zawija się i dwa kwadraty pokrywają tę samą ścianę.
Liczba ścian, krawędzi i wierzchołków
| Bryła | ścian | krawędzi | wierzchołków |
|---|---|---|---|
| graniastosłup o podstawie n-kąta | n + 2 | 3n | 2n |
| ostrosłup o podstawie n-kąta | n + 1 | 2n | n + 1 |
Najczęstsze błędy
- Zapominanie o jednej z dwóch podstaw w graniastosłupie.
- Używanie wysokości ostrosłupa zamiast wysokości ściany bocznej w polu trójkąta.
- Liczenie pola jednej ściany zamiast sumy wszystkich.
Sprawdź siebie
1. Oblicz pole powierzchni całkowitej sześcianu o krawędzi 4 cm.
Pokaż rozwiązanie
2. Podstawą graniastosłupa jest trójkąt prostokątny o przyprostokątnych 6 i 8 (przeciwprostokątna 10), a wysokość to 7. Oblicz pole powierzchni.
Pokaż rozwiązanie
3. Ile krawędzi ma graniastosłup o podstawie sześciokąta?
Pokaż rozwiązanie
Zapamiętaj
- Siatka zawiera wszystkie ściany bryły.
- Pc graniastosłupa = 2Pp + obwód · H.
- Pc ostrosłupa = Pp + suma pól trójkątów bocznych.
Poćwicz w grze Bryły: pola i objętości.
Komentarze