Środek odcinka i odległość punktów w układzie współrzędnych

Wzory na współrzędne środka odcinka i na długość odcinka między dowolnymi punktami, z wyprowadzeniem z twierdzenia Pitagorasa i zadaniami.

GeometriaKlasy 7–8

W układzie współrzędnych dwa najczęstsze zadania z odcinkami to: gdzie leży jego środek i ile ma długości.

Środek odcinka

Środek odcinka ABdla A = (x₁, y₁) i B = (x₂, y₂): S = ((x₁ + x₂)/2, (y₁ + y₂)/2). Środek to „średnia” współrzędnych końców.
Przykład 1A = (−3, 4), B = (5, −2). S = ((−3 + 5)/2, (4 + (−2))/2) = (1, 1).

Odwrotnie: znamy środek i jeden koniec

Skoro S jest średnią, to x₂ = 2xₛ − x₁ oraz y₂ = 2yₛ − y₁.

Przykład 2A = (2, −1), S = (5, 3). B = (2 · 5 − 2, 2 · 3 − (−1)) = (8, 7).

Odległość między punktami

Odcinek AB jest przeciwprostokątną trójkąta prostokątnego o przyprostokątnych |x₂ − x₁| i |y₂ − y₁|. Z Pitagorasa:

|AB| = √((x₂ − x₁)² + (y₂ − y₁)²)
Przykład 3A = (1, 2), B = (7, 10). Różnice: 6 i 8. |AB| = √(36 + 64) = √100 = 10. Środek: (4, 6).
Przykład 4Odległość (−3, 4) od (5, −2): różnice 8 i 6, |AB| = √(64 + 36) = 10.

Dla odcinka poziomego lub pionowego wystarczy różnica współrzędnych: wcześniej wspomniane wzory dają ten sam wynik.

Zastosowania

  • Sprawdzanie, czy trójkąt jest równoramienny (porównaj długości boków).
  • Znajdowanie czwartego wierzchołka równoległoboku: przekątne dzielą się na połowy, więc mają wspólny środek.
  • Obwód wielokąta w układzie: suma długości boków.

Najczęstsze błędy

  • Dodanie współrzędnych bez dzielenia przez 2.
  • Odjęcie współrzędnych w jednej osi, a dodanie w drugiej.
  • Zapomnienie o pierwiastku w odległości.

Sprawdź siebie

1. Znajdź środek odcinka o końcach (−4, 6) i (10, 2).

Pokaż rozwiązanie
((−4 + 10)/2, (6 + 2)/2) = (3, 4).

2. Oblicz odległość punktów (0, 0) i (5, 12).

Pokaż rozwiązanie
√(25 + 144) = 13.

3. Środek odcinka AB to (1, 1), A = (−2, 4). Podaj B.

Pokaż rozwiązanie
B = (2 · 1 + 2, 2 · 1 − 4) = (4, −2).

Zapamiętaj

  • Środek: średnia współrzędnych końców.
  • Długość: pierwiastek z sumy kwadratów różnic.

Poćwicz w grach Środek odcinka w układzie współrzędnych i Odległość punktów w układzie współrzędnych.

Sprawdź się!

Zagraj w temacie

Komentarze

Dodaj komentarz

Komentarz pojawi się po zatwierdzeniu. Adres e-mail nie będzie widoczny. Nie podawaj danych osobowych dziecka.