Symetralna odcinka AB to prosta, która jest do niego prostopadła i przechodzi przez jego środek. Ma jedną wielką zaletę: każdy jej punkt leży tak samo daleko od A i od B.
Jak narysować symetralną cyrklem i linijką
- Rozstaw cyrkiel na więcej niż połowę długości odcinka AB.
- Zakreśl łuk wokół A, a potem łuk o tym samym promieniu wokół B. Łuki przetną się w dwóch punktach.
- Połącz te dwa punkty prostą. To symetralna.
Każdy z dwóch punktów przecięcia jest tak samo oddalony od A i od B (oba promienie są równe), więc obydwa leżą na symetralnej.
Zadania z równą odległością
Symetralna w układzie współrzędnych
Jeśli odcinek jest poziomy (końce mają tę samą współrzędną y), symetralna jest pionowa i ma równanie x = c, gdzie c jest średnią współrzędnych x końców. Dla odcinka pionowego symetralna jest pozioma: y = c.
Symetralna a okrąg opisany na trójkącie
Symetralne wszystkich boków trójkąta przecinają się w jednym punkcie O. Punkt O jest tak samo oddalony od wszystkich trzech wierzchołków, więc jest środkiem okręgu opisanego na trójkącie.
Najczęstsze błędy
- Pomylenie symetralnej z prostą, która tylko przechodzi przez środek, ale nie jest prostopadła do odcinka.
- Pomylenie pionowej i poziomej symetralnej w układzie współrzędnych.
- Użycie za małego rozstawu cyrkla (łuki się nie przetną).
Sprawdź siebie
1. Punkt P leży na symetralnej odcinka AB, |PA| = 12 cm. Ile wynosi |PB|?
Pokaż rozwiązanie
2. Podaj równanie symetralnej odcinka o końcach A = (1, 4) i B = (1, 10).
Pokaż rozwiązanie
3. |PA| = 2x + 9 i |PB| = 4x + 1 dla punktu P z symetralnej AB. Oblicz |PA|.
Pokaż rozwiązanie
Zapamiętaj
- Symetralna jest prostopadła do odcinka i przechodzi przez jego środek.
- Każdy jej punkt jest tak samo oddalony od obu końców.
- Symetralne boków trójkąta przecinają się w środku okręgu opisanego.
Poćwicz w grze Symetralna odcinka.
Symetralna a oś symetrii
Symetralna odcinka jest jego osią symetrii. Odbicie w tej osi zamienia koniec A na koniec B. To uzasadnia, że każdy punkt symetralnej jest tak samo daleko od A jak od B. Jeśli złożysz kartkę wzdłuż symetralnej, punkty A i B się pokryją, a krawędź zagięcia będzie dokładnie symetralną.
Dzielenie odcinka na cztery części
Skoro umiesz znaleźć środek odcinka, możesz powtórzyć konstrukcję dla każdej połowy i otrzymać ćwiartki, potem ósemki. Odcinek można w ten sposób podzielić na 2, 4, 8 równych części. Dzielenie na 3, 5 i inne liczby części wymaga innej konstrukcji, która korzysta z twierdzenia Talesa.
Kontrola wyniku
Po zrobieniu konstrukcji zmierz linijką odległości |AM| i |MB|. Powinny być równe. Sprawdź też ekierką, czy symetralna tworzy kąt prosty z odcinkiem AB. Jeśli któryś pomiar się nie zgadza, powtórz konstrukcję z większym rozstawem cyrkla.
Ćwiczenie z kartką
Narysuj na kartce odcinek AB, a następnie złóż kartkę tak, aby punkt A pokrył się z punktem B. Linia zgięcia to symetralna. Zrób ją ołówkiem po rozłożeniu i sprawdź ekierką, że jest prostopadła do odcinka, a linijką, że przechodzi przez jego środek.
Komentarze