Symetralna odcinka: równa odległość od końców

Co to jest symetralna odcinka, dlaczego każdy jej punkt jest tak samo oddalony od końców, jak ją narysować cyrklem i jak wyznaczyć jej równanie w układzie współrzędnych.

GeometriaKlasy 7–8

Symetralna odcinka AB to prosta, która jest do niego prostopadła i przechodzi przez jego środek. Ma jedną wielką zaletę: każdy jej punkt leży tak samo daleko od A i od B.

Własność symetralnejPunkt P leży na symetralnej odcinka AB wtedy i tylko wtedy, gdy |PA| = |PB|.

Jak narysować symetralną cyrklem i linijką

  1. Rozstaw cyrkiel na więcej niż połowę długości odcinka AB.
  2. Zakreśl łuk wokół A, a potem łuk o tym samym promieniu wokół B. Łuki przetną się w dwóch punktach.
  3. Połącz te dwa punkty prostą. To symetralna.

Każdy z dwóch punktów przecięcia jest tak samo oddalony od A i od B (oba promienie są równe), więc obydwa leżą na symetralnej.

Zadania z równą odległością

Przykład 1Punkt P leży na symetralnej odcinka AB. |PA| = 3x + 5, |PB| = 5x − 1. Wtedy 3x + 5 = 5x − 1, czyli 2x = 6, x = 3. Stąd |PA| = 3 · 3 + 5 = 14.
Przykład 2Odcinek AB ma 18 cm, M jest jego środkiem. Symetralna przechodzi przez M, więc |AM| = 18 : 2 = 9 cm.

Symetralna w układzie współrzędnych

Jeśli odcinek jest poziomy (końce mają tę samą współrzędną y), symetralna jest pionowa i ma równanie x = c, gdzie c jest średnią współrzędnych x końców. Dla odcinka pionowego symetralna jest pozioma: y = c.

Przykład 3A = (−2, 5), B = (6, 5). Odcinek jest poziomy, c = (−2 + 6) : 2 = 2. Symetralna: x = 2.

Symetralna a okrąg opisany na trójkącie

Symetralne wszystkich boków trójkąta przecinają się w jednym punkcie O. Punkt O jest tak samo oddalony od wszystkich trzech wierzchołków, więc jest środkiem okręgu opisanego na trójkącie.

Najczęstsze błędy

  • Pomylenie symetralnej z prostą, która tylko przechodzi przez środek, ale nie jest prostopadła do odcinka.
  • Pomylenie pionowej i poziomej symetralnej w układzie współrzędnych.
  • Użycie za małego rozstawu cyrkla (łuki się nie przetną).

Sprawdź siebie

1. Punkt P leży na symetralnej odcinka AB, |PA| = 12 cm. Ile wynosi |PB|?

Pokaż rozwiązanie
Na symetralnej |PB| = |PA| = 12 cm.

2. Podaj równanie symetralnej odcinka o końcach A = (1, 4) i B = (1, 10).

Pokaż rozwiązanie
Odcinek jest pionowy, więc symetralna jest pozioma: y = (4 + 10) : 2 = 7. Odpowiedź: y = 7.

3. |PA| = 2x + 9 i |PB| = 4x + 1 dla punktu P z symetralnej AB. Oblicz |PA|.

Pokaż rozwiązanie
2x + 9 = 4x + 1, więc 2x = 8, x = 4. Stąd |PA| = 2 · 4 + 9 = 17.

Zapamiętaj

  • Symetralna jest prostopadła do odcinka i przechodzi przez jego środek.
  • Każdy jej punkt jest tak samo oddalony od obu końców.
  • Symetralne boków trójkąta przecinają się w środku okręgu opisanego.

Poćwicz w grze Symetralna odcinka.

Symetralna a oś symetrii

Symetralna odcinka jest jego osią symetrii. Odbicie w tej osi zamienia koniec A na koniec B. To uzasadnia, że każdy punkt symetralnej jest tak samo daleko od A jak od B. Jeśli złożysz kartkę wzdłuż symetralnej, punkty A i B się pokryją, a krawędź zagięcia będzie dokładnie symetralną.

Dzielenie odcinka na cztery części

Skoro umiesz znaleźć środek odcinka, możesz powtórzyć konstrukcję dla każdej połowy i otrzymać ćwiartki, potem ósemki. Odcinek można w ten sposób podzielić na 2, 4, 8 równych części. Dzielenie na 3, 5 i inne liczby części wymaga innej konstrukcji, która korzysta z twierdzenia Talesa.

Kontrola wyniku

Po zrobieniu konstrukcji zmierz linijką odległości |AM| i |MB|. Powinny być równe. Sprawdź też ekierką, czy symetralna tworzy kąt prosty z odcinkiem AB. Jeśli któryś pomiar się nie zgadza, powtórz konstrukcję z większym rozstawem cyrkla.

Ćwiczenie z kartką

Narysuj na kartce odcinek AB, a następnie złóż kartkę tak, aby punkt A pokrył się z punktem B. Linia zgięcia to symetralna. Zrób ją ołówkiem po rozłożeniu i sprawdź ekierką, że jest prostopadła do odcinka, a linijką, że przechodzi przez jego środek.

Sprawdź się!

Zagraj w temacie

Komentarze

Dodaj komentarz

Komentarz pojawi się po zatwierdzeniu. Adres e-mail nie będzie widoczny. Nie podawaj danych osobowych dziecka.