Na egzaminie nie wolno używać kalkulatora, a mimo to trzeba umieć odpowiedzieć na pytania takie jak „ile jest warte √75?”, „która liczba jest większa?” albo „między którymi liczbami całkowitymi leży √50?”. Wystarczy znać kwadraty liczb i kilka sztuczek.
Szacowanie pierwiastka
Zapamiętaj kwadraty: 1, 4, 9, 16, 25, 36, 49, 64, 81, 100, 121, 144, 169, 196, 225. Pierwiastek z liczby, która jest między dwoma kwadratami, leży między ich pierwiastkami.
Jak oszacować dokładniej
Sprawdź, do którego z dwóch kwadratów liczba jest bliżej. √70 leży między 8 (kwadrat 64) i 9 (kwadrat 81). 70 jest bliżej 64 niż 81, więc √70 ≈ 8,4. Możesz też sprawdzić środek: 8,5² = 72,25. Ponieważ 70 < 72,25, √70 jest mniejszy od 8,5.
Włączanie czynnika pod znak pierwiastka
To działanie odwrotne do wyłączania. Liczbę przed pierwiastkiem podnosimy do kwadratu i wkładamy pod pierwiastek:
Porównywanie liczb z pierwiastkami
Doprowadź obie liczby do tej samej postaci: włącz czynniki pod znak i porównaj liczby pod pierwiastkami (większa liczba pod pierwiastkiem oznacza większy pierwiastek).
Inna metoda: podnieś obie liczby (dodatnie) do kwadratu. Mają taki sam porządek jak ich kwadraty.
Najczęstsze błędy
- Włączanie czynnika bez podniesienia go do kwadratu (3√5 ≠ √15).
- Porównywanie samych liczb przed pierwiastkami. Choć 2 < 3, liczby 2√18 i 3√8 są równe.
- Mylenie √a + √b z √(a + b).
Sprawdź siebie
1. Między którymi kolejnymi liczbami całkowitymi leży √95?
Pokaż rozwiązanie
2. Włącz czynnik pod znak: 4√3.
Pokaż rozwiązanie
3. Która liczba jest większa: 5√2 czy 4√3?
Pokaż rozwiązanie
Zapamiętaj
- Pierwiastek leży między pierwiastkami sąsiednich kwadratów (lub sześcianów).
- a√b = √(a² · b).
- Do porównań włącz czynniki pod znak i porównaj liczby pod pierwiastkami.
Poćwicz w grze Szacowanie i porównywanie pierwiastków.
Komentarze