Badanie statystyczne to zebranie informacji o grupie i opisanie jej kilkoma liczbami. Przeprowadzamy je zawsze w podobnych krokach.
Etapy badania statystycznego
- Cel i populacja: co chcemy zbadać i kogo dotyczy badanie (np. oceny uczniów klasy).
- Zbieranie danych: ankieta, pomiar, obserwacja.
- Opracowanie danych: uporządkowanie w szereg statystyczny i tabelę.
- Analiza: obliczenie średniej, mediany, dominanty i rozstępu.
- Wnioski i prezentacja: diagram (słupkowy, kołowy) i opis wyników.
Rodzaje szeregów statystycznych
- Szereg wyliczeniowy: same wartości w kolejności zbierania lub uporządkowane: 2, 3, 3, 4, 4, 4, 5.
- Szereg rozdzielczy punktowy: wartość i jej liczność (ile razy wystąpiła).
- Szereg rozdzielczy przedziałowy: dane z dużym rozrzutem grupujemy w przedziały (np. wzrost 150–159, 160–169…).
| ocena | 2 | 3 | 4 | 5 |
|---|---|---|---|---|
| liczność | 1 | 2 | 3 | 1 |
Miary opisowe dla danych 2, 3, 3, 4, 4, 4, 5
- Średnia: (2 + 3 + 3 + 4 + 4 + 4 + 5) / 7 = 25 / 7 ≈ 3,57.
- Mediana: środkowa wartość po uporządkowaniu: 4.
- Dominanta: najczęstsza wartość: 4.
- Rozstęp: największa minus najmniejsza: 5 − 2 = 3.
Szereg przedziałowy
Do obliczeń przyjmujemy środek przedziału. Dla przedziału 160–169 środek to 164,5. Średnia z takiego szeregu jest przybliżona.
Najczęstsze błędy
- Liczenie mediany bez uporządkowania danych.
- Dzielenie sumy przez liczbę wartości różnych zamiast przez liczbę wszystkich danych.
- Mylenie dominanty (wartość) z jej licznością (ile razy).
Sprawdź siebie
1. Oblicz rozstęp i medianę danych: 12, 7, 9, 15, 9.
Pokaż rozwiązanie
2. Z tabeli: wartość 1 (liczność 2), 3 (liczność 5), 5 (liczność 3). Oblicz średnią.
Pokaż rozwiązanie
3. Oceny w klasie: 2, 3, 3, 4, 4, 4, 5, 5. Podaj dominantę, medianę i średnią.
Pokaż rozwiązanie
4. Wzrost uczniów: 150–159 cm (3 osoby), 160–169 cm (5 osób), 170–179 cm (2 osoby). Oblicz przybliżoną średnią, przyjmując środki przedziałów.
Pokaż rozwiązanie
Zapamiętaj
- Badanie ma etapy: cel, zbieranie, opracowanie, analiza, wnioski.
- Szereg rozdzielczy to wartości z licznościami.
Poćwicz w grze Średnia, mediana, dominanta.
Komentarze