Trójkąty przystające a podobne: czym się różnią

Porównanie przystawania i podobieństwa: definicje, cechy, skala, stosunek obwodów i pól – z tabelą i przykładami.

GeometriaKlasy 7–8 + liceum

Obydwa pojęcia opisują trójkąty „o tym samym kształcie”. Różnica jest jedna: przystające mają także ten sam rozmiar, a podobne mogą być większe lub mniejsze.

Porównanie

Przystające Podobne
Kąty równe równe
Boki równe proporcjonalne (stosunek k)
Skala k = 1 dowolne k > 0
Obwód równy k razy większy
Pole równe k² razy większe
Zapis ABC ≅ DEF ABC ~ DEF

Każde dwa trójkąty przystające są podobne w skali 1. Odwrotnie nie jest prawdą.

Cechy przystawania

  • bbb: trzy boki równe.
  • bkb: dwa boki i kąt między nimi.
  • kbk: bok i dwa kąty do niego przyległe.

Cechy podobieństwa

  • kkk (kk): dwa równe kąty wystarczą (trzeci wynika z sumy 180°).
  • bbb: trzy pary boków w tym samym stosunku.
  • bkb: dwie pary boków w tym samym stosunku i równy kąt między nimi.
PrzykładTrójkąty o bokach 3, 4, 5 i 6, 8, 10: stosunki 6/3 = 8/4 = 10/5 = 2, więc są podobne w skali 2. Obwody: 12 i 24. Pola: 6 i 24, czyli 4 razy większe (2²). Nie są przystające.

Kiedy które pojęcie

  • Chcesz pokazać, że dwa odcinki są równe: używasz przystawania.
  • Chcesz policzyć długość z proporcji (cień drzewa, mapa, Tales): używasz podobieństwa.

Najczęstsze błędy

  • Utożsamianie „takie same kąty” z przystawaniem.
  • Skalowanie pola przez k zamiast przez k².
  • Porównywanie boków w złej kolejności (nieodpowiadających sobie).

Sprawdź siebie

1. Trójkąty są podobne w skali 3. Mniejszy ma pole 5 cm². Jakie pole ma większy?

Pokaż rozwiązanie
5 · 3² = 45 cm².

2. Trójkąty mają kąty 40°, 60°, 80° oraz 40°, 60°, 80°. Czy są przystające?

Pokaż rozwiązanie
Są podobne, ale o przystawaniu nie wiemy nic (boki mogą być różne).

3. Czy trójkąty o bokach 4, 6, 8 oraz 6, 9, 12 są podobne? Jeśli tak, podaj skalę.

Pokaż rozwiązanie
6/4 = 9/6 = 12/8 = 1,5, więc tak, w skali 1,5 (cecha bbb).

4. Obwód trójkąta wynosi 20 cm, a podobnego do niego 30 cm. Pole mniejszego to 16 cm². Jakie pole ma większy?

Pokaż rozwiązanie
Skala k = 30 : 20 = 1,5. Pole: 16 · 1,5² = 16 · 2,25 = 36 cm².

Zapamiętaj

  • Przystawanie to podobieństwo w skali 1.
  • Obwody mają się jak k, a pola jak k².

Powiązane: Przystawanie trójkątów, Twierdzenie Talesa.

Sprawdź się!

Zagraj w temacie

Komentarze

Dodaj komentarz

Komentarz pojawi się po zatwierdzeniu. Adres e-mail nie będzie widoczny. Nie podawaj danych osobowych dziecka.