Trójkąt to najprostszy wielokąt, a jednocześnie podstawa całej geometrii. Dobrze znać jego rodzaje i własności.
Podział według boków
- Różnoboczny: trzy boki o różnych długościach.
- Równoramienny: dwa boki (ramiona) równe, kąty przy podstawie są równe.
- Równoboczny: trzy boki równe, każdy kąt ma 60°.
Podział według kątów
- Ostrokątny: wszystkie kąty ostre.
- Prostokątny: jeden kąt prosty (90°).
- Rozwartokątny: jeden kąt rozwarty (większy niż 90°).
Suma kątów i kąt zewnętrzny
Suma kątów w trójkącie wynosi 180°. Kąt zewnętrzny jest równy sumie dwóch kątów wewnętrznych do niego nieprzyległych.
Nierówność trójkąta
Rodzaj trójkąta z długości boków
Niech c będzie najdłuższym bokiem. Porównaj c² z a² + b²:
- c² = a² + b²: prostokątny (np. 6, 8, 10).
- c² < a² + b²: ostrokątny (np. 7, 8, 9: 81 < 49 + 64).
- c² > a² + b²: rozwartokątny (np. 5, 6, 10: 100 > 25 + 36).
Wysokość, środkowa, dwusieczna
- Wysokość: odcinek od wierzchołka prostopadły do przeciwległego boku (lub jego przedłużenia). Pole: P = ½ · a · h.
- Środkowa: łączy wierzchołek ze środkiem przeciwległego boku.
- Dwusieczna: dzieli kąt na dwa równe.
W trójkącie równoramiennym wysokość opuszczona na podstawę jest też środkową i dwusieczną.
Najczęstsze błędy
- Sprawdzanie nierówności trójkąta dla niewłaściwych boków (zawsze dwa krótsze kontra najdłuższy).
- Pomylenie podstawy z ramieniem w trójkącie równoramiennym.
- Rysowanie wysokości do boku w sposób nieprostopadły.
Sprawdź siebie
1. Czy istnieje trójkąt o bokach 2, 5, 8?
Pokaż rozwiązanie
2. Jakiego rodzaju jest trójkąt o bokach 7, 24, 25?
Pokaż rozwiązanie
3. W trójkącie równoramiennym kąt przy podstawie ma 50°. Ile stopni ma kąt między ramionami?
Pokaż rozwiązanie
Zapamiętaj
- Suma kątów 180°, a trójkąt istnieje, gdy dwa krótsze boki razem są dłuższe od trzeciego.
- Rodzaj (ostro-, prosto-, rozwartokątny) poznasz z porównania c² i a² + b².
Poćwicz w grach Czy istnieje taki trójkąt? i Kąty w trójkącie.
Komentarze