Sinus, cosinus i tangens: podstawy trygonometrii w trójkącie prostokątnym

Definicje sin, cos i tg w trójkącie prostokątnym, wartości dla 30°, 45° i 60°, jedynka trygonometryczna i typowe zadania z wysokością i cieniem.

Matematyka na wypasieLiceum

Trygonometria opisuje związki między kątami i bokami trójkąta. W trójkącie prostokątnym wystarczą trzy ilorazy.

Definicje

Dla kąta ostrego α: przyprostokątna przeciwległa leży naprzeciw α, przyległa przylega do α, a przeciwprostokątna leży naprzeciw kąta prostego.

sin α = przeciwległa / przeciwprostokątna
cos α = przyległa / przeciwprostokątna
tg α = przeciwległa / przyległa
Przykład 1Trójkąt 3, 4, 5. Dla kąta α naprzeciw boku 3: sin α = 3/5, cos α = 4/5, tg α = 3/4.

Wartości dla kątów szczególnych

α 30° 45° 60°
sin α 1/2 √2/2 √3/2
cos α √3/2 √2/2 1/2
tg α √3/3 1 √3

Te wartości wynikają z trójkątów 30-60-90 (boki 1, √3, 2) i 45-45-90 (boki 1, 1, √2).

Ważne związki

  • Jedynka trygonometryczna: sin²α + cos²α = 1.
  • tg α = sin α / cos α.
  • sin(90° − α) = cos α, cos(90° − α) = sin α.
Przykład 2sin α = 5/13. cos α = √(1 − 25/169) = √(144/169) = 12/13.

Zadania praktyczne

Przykład 3: wysokość z cieniaCień drzewa ma 20 m, słońce świeci pod kątem 60° nad horyzontem. tg 60° = h/20, więc h = 20 · √3 ≈ 34,6 m.
Przykład 4: bok trójkątaPrzeciwprostokątna ma 10, a kąt α = 30°. Przeciwległa to 10 · sin 30° = 5.

Najczęstsze błędy

  • Pomylenie, która przyprostokątna jest przeciwległa, a która przyległa (zależy od wybranego kąta).
  • Użycie sin zamiast cos i odwrotnie.
  • Kalkulator ustawiony na radiany zamiast stopni.

Sprawdź siebie

1. W trójkącie prostokątnym o bokach 5, 12, 13 oblicz sin α, cos α i tg α dla kąta α naprzeciw boku 5.

Pokaż rozwiązanie
sin α = 5/13, cos α = 12/13, tg α = 5/12.

2. Ile wynosi sin 30° + cos 60°?

Pokaż rozwiązanie
1/2 + 1/2 = 1.

3. cos α = 3/5. Oblicz sin α (α ostry).

Pokaż rozwiązanie
sin α = √(1 − 9/25) = 4/5.

Zapamiętaj

  • sin: przeciwległa/przeciwprostokątna, cos: przyległa/przeciwprostokątna, tg: przeciwległa/przyległa.
  • sin²α + cos²α = 1.

Poćwicz w grze Sinus, cosinus, tangens.

Sprawdź się!

Zagraj w temacie

Komentarze

Dodaj komentarz

Komentarz pojawi się po zatwierdzeniu. Adres e-mail nie będzie widoczny. Nie podawaj danych osobowych dziecka.