Twierdzenie Talesa: wzory i jak je zapisywać

Wszystkie proporcje z twierdzenia Talesa na jednym rysunku opisanym słowami, z przykładami i typowymi pułapkami.

GeometriaKlasa 8 + liceum

Twierdzenie Talesa mówi o odcinkach, które wycinają na ramionach kąta proste równoległe. Zamiast uczyć się wielu wzorów, wystarczy zapamiętać jedną zasadę: odcinki na ramionach są proporcjonalne.

Sytuacja

Dany jest kąt o wierzchołku O. Na jednym ramieniu leżą punkty A i B (O, A, B w tej kolejności), na drugim C i D (O, C, D). Proste AC i BD są równoległe.

Wzory Talesa|OA| / |OB| = |OC| / |OD| (odcinki od wierzchołka)
|OA| / |AB| = |OC| / |CD| (część do części)
|AB| / |OB| = |CD| / |OD|
oraz |AC| / |BD| = |OA| / |OB| (z podobieństwa trójkątów OAC i OBD).

Wszystkie te zapisy mówią to samo: stosunek odpowiednich odcinków na obu ramionach jest ten sam.

Przykład 1|OA| = 4, |OB| = 10, |OC| = 6. Z |OA|/|OB| = |OC|/|OD|: 4/10 = 6/x, x = 6 · 10 : 4 = 15. Zatem |OD| = 15, |CD| = 9.
Przykład 2|OA| = 3, |AB| = 6 (więc |OB| = 9), |OC| = 5. 3/9 = 5/|OD|, czyli |OD| = 15 i |CD| = 10.

Twierdzenie odwrotne

Jeśli odcinki na ramionach kąta są proporcjonalne (|OA|/|OB| = |OC|/|OD|), to proste AC i BD są równoległe. W ten sposób sprawdzamy równoległość.

Podział odcinka w danym stosunku

Twierdzenie Talesa pozwala podzielić odcinek na równe części bez miarki: rysujemy pomocniczą półprostą z równo odmierzonymi odcinkami i łączymy ostatni punkt z końcem odcinka, a potem prowadzimy równoległe.

Najczęstsze błędy

  • Mieszanie odcinków od wierzchołka z odcinkami „wewnętrznymi”. Zawsze porównuj ten sam rodzaj.
  • Zapominanie, że |OB| = |OA| + |AB|.
  • Zapisanie proporcji do góry nogami (odwrócony stosunek na jednym ramieniu).

Sprawdź siebie

1. |OA| = 2, |OB| = 8, |OC| = 3. Oblicz |OD| i |CD|.

Pokaż rozwiązanie
2/8 = 3/|OD|, więc |OD| = 12, |CD| = 9.

2. Czy proste AC i BD są równoległe, jeśli |OA| = 4, |OB| = 6, |OC| = 10, |OD| = 15?

Pokaż rozwiązanie
4/6 = 2/3 i 10/15 = 2/3, więc tak.

3. |OA| = 5, |AB| = 3, |OC| = 10. Oblicz |CD|.

Pokaż rozwiązanie
|OB| = 5 + 3 = 8. Z 5/8 = 10/|OD| wychodzi |OD| = 16, więc |CD| = 16 − 10 = 6.

4. Kij o długości 1,5 m rzuca cień 2 m. W tym samym czasie cień drzewa ma 12 m. Jak wysokie jest drzewo?

Pokaż rozwiązanie
Proporcja: 1,5 / 2 = h / 12, więc h = 1,5 · 12 : 2 = 9 m.

Zapamiętaj

  • Proporcje porównują odcinki ramion kąta.
  • Zawsze zachowaj tę samą kolejność odcinków na obu ramionach.

Poćwicz w grze Podobieństwo i twierdzenie Talesa.

Sprawdź się!

Zagraj w temacie

Komentarze

Dodaj komentarz

Komentarz pojawi się po zatwierdzeniu. Adres e-mail nie będzie widoczny. Nie podawaj danych osobowych dziecka.