Promień to odcinek łączący środek okręgu z dowolnym jego punktem (oraz jego długość, oznaczana r). Wszystkie promienie jednego okręgu mają tę samą długość. W zadaniach często znamy coś innego (średnicę, obwód, pole) i musimy promień wyliczyć.
Wzory na promień
| Dane | Promień |
|---|---|
| średnica d | r = d / 2 |
| obwód O | r = O / (2π) |
| pole P | r = √(P / π) |
| długość łuku l i kąt α | r = 180° · l / (π · α) |
Promień z geometrii okręgów wpisanych i opisanych
- Okrąg opisany na kwadracie o boku a: r = a√2/2.
- Okrąg wpisany w kwadrat o boku a: r = a/2.
- Okrąg opisany na trójkącie prostokątnym: r = połowa przeciwprostokątnej.
- Okrąg wpisany w trójkąt: r = P / p (pole podzielone przez połowę obwodu).
Promień a pole i obwód: jak się zmieniają
Jeśli promień zwiększysz k razy, obwód wzrośnie k razy, ale pole k² razy. Promień dwa razy większy to pole cztery razy większe.
Najczęstsze błędy
- Pomylenie promienia ze średnicą (to dwukrotna różnica we wzorze na pole).
- Zapominanie o pierwiastku przy liczeniu r z pola.
- Dzielenie obwodu przez π zamiast przez 2π (to daje średnicę).
Sprawdź siebie
1. Obwód okręgu wynosi 18π cm. Oblicz promień.
Pokaż rozwiązanie
2. Pole koła wynosi 64π cm². Ile wynosi średnica?
Pokaż rozwiązanie
3. O ile procent wzrośnie pole koła, gdy promień zwiększymy o 10%?
Pokaż rozwiązanie
Zapamiętaj
- r = d/2, r = O/(2π), r = √(P/π).
- Promień k razy większy daje pole k² razy większe.
Poćwicz w grze Koło i okrąg, a o liczbie π przeczytasz w poradniku Liczba π: skąd się bierze i jak z nią liczyć.
Komentarze